Wywołana przez najnowszą technikę transformacja społeczeństwa jest bardziej brzemienna
w skutki niż tak, która dokonała się pięćset lat temu, kiedy to Europa nauczyła się czytać. Nie minęło wówczas stulecie od wynalezienia druku, a umiejętność czytania, która wcześniej była przywilejem mniejszości stała się dostępna dla znacznej populacji Europy. Życie ludzi odmieniło się radykalnie i gwałtownie, nie tyle z powodu samych maszyn drukarskich, ile z powodu tego, czego ludzie się za ich sprawą dowiedzieli.
Prawdziwa wartość książek objawiła się w postaci społeczności, która dzięki książkom właśnie
powstała, społeczności intelektualnej, która nadal jest żywa na całym świecie. Zadrukowana kartka papieru stała się nośnikiem idei z dziedziny chemii i poezji, techniki i przemysłu.i Dzisiaj obserwujemy analogiczną rewolucję wywołaną cyfrowym przepływem informacji. Natura społeczności intelektualnej w znacznym stopniu wyznaczona jest przez stosunek do nowej kategorii narzędzi bazujących na elektronicznym przekazywaniu informacji.
Nowe wkracza w nasze życie i dlatego tak ważnym jest abyśmy zrozumieli, że umiejętności jutra niewiele będą miały wspólnego z nauką obsługiwania komputerów, lecz głównie z tym, jak posługiwać się zwiększonym potencjałem intelektualnym, udoskonalonymi środkami komunikacji i wzmocnioną wyobraźnią, bo jeżeli nie nastąpi jakaś globalna katastrofa za kilkanaście lat każdy uczeń w swojej kieszeni będzie posiadał telefon komórkowy z zapisaną całą ludzką wiedzą. Jednakże biorąc po uwagę to, że możliwość przewidywania tego co stanie się za kilkanaście lat jest co najmniej wątpliwa skupmy się na przewodnim temacie czyli społeczności.
Społeczność to ludzie mieszkający na jakimś terenie lub należący do jakiejś grupy zawodowej, religijnej, wiekowej lub etnicznej.ii Społeczności istnieją więc od zarania dziejów, jednakże wzrastające zainteresowanie związane jest z tym, że przełamane zostały bariery geograficzne, a tym samym z pierwotnej definicji należy usunąć to ograniczenie terytorialne. W ostatnim czasie słowo „społeczność” zmienia swoją definicję, zwłaszcza w swojej przymiotnikowej formie pozwala nam z góry zdefiniować funkcje portalu internetowego z którego korzystamy.
Przenosząc to jednak na
kontekst edukacyjny, społeczność ma ogromne możliwości, które jeszcze nie do końca zostały odkryte (wymiana doświadczeń, niech każdy kogoś uczy, mentoring), które właściwie wykorzystane mają ogromny wpływ na nauczanie i zdobywanie wiedzy. Po przeanalizowaniu struktur społeczności uczących się można wyróżnić trzy główne powody, dla których każda organizacja zajmująca się dowolnym rodzajem szkoleń powinna się poważnie zastanowić nad włączeniem tego rozwiązania do własnej strategii edukacyjnej.
1. Około
70% wiedzy, którą musi posiadać przyszły pracownik zdobywana jest
poza formalnymi szkoleniami . Dlatego też, społeczności są miejscem, które poszerza możliwości edukacyjne poprzez zbudowanie struktury, w której ludzie mogą się uczyć na podstawie wzajemnych, nieformalnych interakcji.
2. Nieformalna wiedza na temat tego „jak coś zrobić”, jest bardzo trudna do zdefiniowania, przeanalizowania, ustrukturyzowania i przekazania w społecznościach jest przekazywana wprost, w najłatwiejszy z możliwych sposobów.
3. Tworzenie ludziom możliwości do komunikowania się, nauczania i uczenia, a także prowadzenia luźnych dyskusji pozwala nadawać wiedzy formalną strukturę. Oprócz tego społeczność jest wielkim kontenerem informacji, które mogą zostać użyte do zwiększenia efektywności i konkurencyjności takiego sposobu kształcenia.
Dla profesjonalistów zajmujących się szkoleniami nie istnieje aktualnie pytanie, czy tworzenie społeczności uczącej się przyniesie wymierne korzyści dla organizacji. Należy sobie jednak odpowiedzieć na następujące pytania :
a) Jaki rodzaj społeczności chcemy stworzyć?
b) Jakie kroki podjąć i jakie nakłady ponieść żeby to zrobić?
Aktualny model, który bazuje na idei społeczności wymaga od wszystkich uczących się brania udziału we własnym procesie kształcenia. Żeby zilustrować to podejście, pytałem ludzi, co znaczy dla nich Paryż. Jeżeli “Paryż” może być idealnie i jednoznacznie opisany przez zestaw symboli i pojęć dla wszystkich będzie on znaczył tyle samo i to samo. Fakte jest jednak, że każda osoba, pytana o opisane Paryża powiedziała coś innego, każdy do tego pojęcia dodał jakiś własny zbiór myśli, wrażeń spostrzeżeń. W ten sposób, zbierając luźne informacje na temat Paryża zebraliśmy informacje na temat danego pojęcia istniejące w danej społeczności i będące odwzorowaniem wiedzy na ten temat. Jeśli dodatkowo zmotywowalibyśmy badane osoby do przeszukania zasobów internetu, bibliotek cyfrowych i własnej – domowej biblioteczki moglibyśmy napisać sporą książkę na ten temat.
Aby działanie społeczności uczącej się online przyniosło oczekiwane rezultaty i cechowało się wysoką wydajnością swojego działania, musi ona być idealnie zintegrowana ze rdzeniem strategii edukacyjnej organizacji. Musi się wpisywać w zawartość szkoleń online, i mieć odzwierciedlenie w procesach edukacyjnych nie jako uzupełnienie, ale poszerzenie możliwości kontaktu uczących się z nauczycielem i pomiędzy sobą. Związane jest to z uzupełnieniem istniejących procesów szkoleniowych o odpowiednie etapy przed- i po- szkoleniowe charakterystyczne dla sposobu przekazywania informacji.
Społeczności w szkoleniach elearningowych charakteryzują się tym, że wszystkie połączenia pomiędzy użytkownikami mają miejsce tylko i wyłącznie z wykorzystaniem technologii (internet, voip, telefon itd.) i wszystkie interakcje mają swoje odzwierciedlenie w internecie, podczas połączeń telekonferencyjnych lub synchronicznych wideokonferencji. W społecznościach takich szczególną uwagę należy zwrócić na wzajemną interakcję pomiędzy użytkownikami a także na współpracę w wirtualnym świecie, która może być przeprowadzona za pomocą dostępnych narzędzi współpracy online. Na przykład grupa uczniów może być przypisana do uczestnictwa w godzinnej konferencji online. Po takim spotkaniu, uczniom zostaje przypisane uczestnictwo w konkretnym szkoleniu online i aby przejść przez cały program szkolenia grupa musi założyć własny temat na forum i odpowiedzieć wspólnie a zadawane przez prowadzącego pytania, aby przejść do następnej fazy szkolenia. Poprzez dodawanie do szkolenia elearningowego sesji na żywo, materiałów filmowych podcastów, lub prezentacji multimedialnych z narracjami, a także umożliwianie dyskusji na forum tworzymy środowisko, w którym ludzie włączają się we wzajemne interakcje I wspólnie tworzą wartość dodaną w postaci własnej wiedzy.
Nauczanie z wykorzystaniem internetu połączone z wykorzystaniem fenomenu społeczności internetowej otworzyło drogę zjawisku, które nazwano : elearning 2.0. Fenomen ten zmienił się w fakt i efektywne narzędzie szkoleniowe oferujące możliwość wzmacniania indywidualnych cech poszczególnych uczniów, a zarazem wykorzystania całości gromadzonej, analizowanej i przetwarzanej wiedzy. Nowe podejście do zdalnego nauczania jest odzwierciedleniem aktualnej tendencji odejścia od scentralizowanych i sformalizowanych modeli edukacyjnych poprzednich wieków.